Hai chỗ bán cùng gửi tin «tổ ong dú giống, giao tận nơi», một chỗ báo cao gần gấp đôi chỗ kia. Đa số người mua lần đầu sẽ chọn chỗ rẻ, hoặc chọn chỗ đắt vì nghĩ đắt thì tốt. Cả hai cách đều là đoán. Cách chắc hơn là bắt hai báo giá về cùng một mặt bằng: mỗi bên đang bán cho mình chính xác những gì.
Lấy giấy hoặc ghi chú điện thoại, kẻ một bảng như dưới đây rồi nhắn hỏi từng người bán cho đủ các ô. Ô nào người bán không trả lời được, đánh dấu lại, đó là thông tin quan trọng không kém câu trả lời.
| Hạng mục | Câu nên hỏi | Chỗ A | Chỗ B |
|---|---|---|---|
| Tuổi đàn | Tách được bao lâu, chúa mới đã đẻ chưa? | ||
| Sức đàn | Có ảnh mở nắp thấy buồng trứng, bọng mật không? | ||
| Loài | Đây là loài gì, thân to hay nhỏ, cửa tổ ra sao? | ||
| Thùng | Gỗ gì, dày bao nhiêu, có mái che không? | ||
| Giao hàng | Ai chở, đi giờ nào, mất bao lâu? | ||
| Sau bán | Tổ yếu trong vài tuần đầu thì xử lý ra sao? |
Điền xong thường sẽ thấy hai báo giá không hề bán cùng một thứ. Một bên là tổ đã ổn định có hỗ trợ, bên kia là tổ mới tách, thùng mỏng, giao xong là thôi. Lúc đó mức chênh tự giải thích được.
Tổ đã qua giai đoạn lập chúa, có quân đông và dự trữ riêng thì đã vượt qua quãng dễ hỏng nhất. Người mua đang trả tiền cho việc người bán đã gánh rủi ro thay mình. Với người mới, đây là khoản đáng trả nhất.
Có loài nhân đàn dễ, nhiều người làm, nguồn cung rộng. Có loài khó nhân hơn hoặc ít gặp hơn. Nếu thấy chênh lệch lớn, hỏi xem hai bên có đang bán cùng một loài không. Phần nhận diện loài có ở chuyên mục Các loài ong dú.
Thùng gỗ dày giúp tổ đỡ nóng giữa trưa và đỡ ẩm mùa mưa. Thùng mỏng, nứt khe thì sớm muộn cũng phải thay, mà sang thùng là lại làm đàn xáo trộn.
Người mới gần như chắc chắn sẽ có câu hỏi trong tháng đầu: ong bay ít, thấy kiến quanh chân, thấy dịch lạ ở cửa. Có người để hỏi đúng lúc quý hơn nhiều so với tiền chênh.
Những lỗi người mua hay mắc ở bước này được gom lại ở chuyên mục Sai lầm khi mua.
Rẻ không phải lúc nào cũng xấu. Nếu đã nuôi được vài đàn, biết tự kiểm tra và tự xử lý đàn yếu, thì mua tổ mới tách giá thấp để tự nuôi lên là hợp lý. Người bán cũng có lúc thanh lý vì giảm quy mô hoặc chuyển chỗ. Điều cần là biết rõ mình đang mua cái gì. Rẻ mà người bán nói thật «tổ mới tách ba tuần» thì khác hẳn rẻ mà nói «tổ ổn định lâu năm» nhưng mở ra thấy thưa quân.
Muốn có một điểm mốc để đối chiếu, có thể hỏi trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh theo đúng bảng câu hỏi trên. Trại có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và mấy món từ sáp ong dú như son dưỡng môi; thông tin ở ongquy.com. Còn nếu muốn xem thêm nhiều người bán khác để so, chợ ong dú là chỗ người nuôi đăng tổ và mật, hỏi thẳng từng người được.
Có thể họ ngại làm đàn xáo trộn, điều đó hợp lý. Nhưng ít nhất nên có ảnh hoặc video mở nắp chụp gần ngày giao. Không có gì để xem thì nên cân nhắc.
Đặt cọc là chuyện thường gặp. Nên thoả thuận rõ phần còn lại trả khi nào và nếu tổ đến nơi có vấn đề thì xử lý ra sao, nhắn tin ghi lại cho chắc.
Thường là có, vì đàn đã sống trong thùng đó. Hỏi rõ loại gỗ và độ dày để biết có cần thay hay gia cố không.
Người mới nên bắt đầu ít tổ để học cách quan sát. Có hai tổ thì dễ so sánh tổ nào khỏe tổ nào yếu hơn là chỉ có một.
Giờ mát trong ngày, sáng sớm hoặc chiều muộn, khi ong đã về tổ. Tránh chở giữa trưa nắng gắt.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Chuyên về tổ giống ong dú: đánh giá chất lượng tổ, phân biệt tổ khoẻ và tổ làm đẹp để bán, vận chuyển, thả tổ ở môi trường mới, giá tham chiếu theo vùng và theo mùa.