Chọn loài ong dú giống: 6 sai lầm khi mua tổ đầu

Phần lớn những đàn ong dú chết trong năm đầu không phải do người nuôi lười, mà do chọn sai loài ngay từ lúc mua. Người bán nói loài này mật nhiều, loài kia hiếm, người mua nghe xuôi tai rồi chuyển khoản. Vài tháng sau, đàn teo dần mà không hiểu vì sao.

Bài này gom lại sáu sai lầm hay gặp nhất khi chọn loài cho tổ giống đầu tiên, kèm câu nên hỏi người bán để tránh từng cái.

Sai lầm 1: Chọn loài vì nghe nói nhiều mật

Đây là sai lầm phổ biến nhất. Lượng mật của một đàn phụ thuộc vào nguồn hoa quanh tổ, sức đàn và thời tiết, chứ không chỉ vào loài. Một loài được khen nhiều mật ở vùng này có thể sống lay lắt ở vùng khác. Với tổ đầu tiên, mục tiêu là giữ đàn sống khỏe qua một vòng mùa. Mật là chuyện của năm sau.

Nên hỏi người bán: «Ở vùng tôi, loài này có ai nuôi ổn chưa?»

Sai lầm 2: Mua loài «hiếm» để làm khác người

Loài hiếm thường hiếm vì khó nhân đàn, khó giữ hoặc chỉ sống được ở một vài vùng. Người mới chưa quen thao tác mà ôm loài khó thì rủi ro gấp đôi. Thêm vào đó, khi đàn có vấn đề, gần như không có ai quanh mình nuôi cùng loài để hỏi.

Nên hỏi: «Nếu đàn yếu, tôi mua bù loài này ở đâu?»

Sai lầm 3: Không hỏi tổ đến từ đâu

Có tổ là đàn đã nuôi ổn định trong thùng, được tách ra từ đàn mẹ ở trại. Có tổ là khúc cây bị cưa từ rừng, vừa mới đóng nắp. Hai loại này khác nhau hoàn toàn về độ ổn định. Tổ rừng cưa về dễ vỡ bánh, mất chúa, đàn bỏ đi, lại góp phần làm cạn ong ngoài tự nhiên.

Nên hỏi: «Tổ này tách từ đàn nào, đã ở trong thùng được bao lâu?»

Sai lầm 4: Mua loài ở vùng quá xa

Một loài sống tốt ở vùng có mùa mưa dài có thể chật vật khi đưa về nơi nắng gắt, gió khô. Đường vận chuyển xa cũng làm đàn mệt, rung lắc làm bể bình mật, chảy mật xuống đáy thùng. Cùng một loài, mua gần nhà vẫn tốt hơn mua xa.

Nên hỏi: «Trại nuôi ở đâu, khí hậu có gần giống chỗ tôi không?»

Sai lầm 5: Không nhìn miệng tổ trước khi mua

Miệng tổ cho biết khá nhiều: loài gì, đàn có đang hoạt động không, có lấp lửng bỏ hoang không. Một tổ khỏe thường có ong ra vào đều vào giữa buổi sáng nắng, miệng tổ có nhựa mới, ong mang phấn về chân.

Nên làm: xin video quay miệng tổ vào khoảng chín, mười giờ sáng ngày nắng.

Sai lầm 6: Mua một lúc quá nhiều tổ

Hăng hái mua năm, mười tổ ngay lần đầu khiến người mới không đủ thời gian quan sát từng đàn. Khi có tổ yếu, không biết là do loài, do chỗ đặt hay do mình. Một đến hai tổ là đủ để học.

Bảng so cách mua đúng và mua vội

Xem thêm các tình huống khác trong mục Sai lầm khi mua, và cách nhìn một tổ có đủ sức hay không ở mục Đánh giá tổ giống.

Mua ở đâu để đỡ lo những chuyện trên

Cách đơn giản nhất là mua ở nơi trả lời được cả sáu câu hỏi trên mà không vòng vo. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống tách từ đàn nuôi tại trại, ngoài ra còn mật ong dú, hộp quà mật và các sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi. Vào ongquy.com để hỏi loài nào hợp với vùng mình trước khi đặt. Muốn so sánh thêm nhiều nguồn, có thể xem tin rao tổ giống của người nuôi trên chợ ong dú, rồi dùng sáu câu hỏi trên để lọc.

Câu hỏi thường gặp