Quy trình giao nhận tổ ong dú giống tại trại

Một buổi nhận tổ ong dú giống tại trại thường chỉ kéo dài chừng một tiếng, nhưng hỏng ở đâu thì hầu như đều hỏng vì làm sai thứ tự: đóng cửa tổ khi ong còn đi làm ngoài đồng, xếp thùng lên xe rồi mới nhớ ra chưa xem đàn, hoặc về tới nhà trời đã tối mà chưa biết đặt tổ chỗ nào.

Bài này đi theo đúng trình tự một buổi giao nhận, từ hôm trước cho tới lúc mở cửa tổ ở vườn nhà, để người đi nhận biết mỗi bước làm gì và vì sao làm vào lúc đó.

Hôm trước: chuẩn bị đủ đồ và chỗ đặt

Việc giao nhận suôn sẻ bắt đầu từ nhà người mua. Trước hôm đi, nên chọn sẵn chỗ đặt tổ: có giá hoặc kệ cao khỏi mặt đất, có mái che mưa, tránh nắng chiều chiếu thẳng, xa chỗ phun thuốc. Đặt tổ một lần là để luôn, vì đàn đã định hướng theo chỗ đó thì dời đi sẽ làm ong lạc.

Đồ mang theo gọn trong một cái túi:

• Miếng lưới nhỏ mắt hoặc bông gòn để bịt cửa, vài sợi dây thun.
• Dây buộc mềm, mấy tấm bìa cứng hoặc tấm xốp để kê.
• Khăn hoặc vải sáng màu phủ lên thùng chống nắng.
• Điện thoại sạc đầy để chụp ảnh lúc nhận.

Trình tự một buổi giao nhận tại trại

1. Tới sớm hơn giờ đóng cửa chừng nửa tiếng. Lúc này ong vẫn ra vào, đủ thời gian xem đàn còn sống động hay không.
2. Xem cửa tổ vài phút. Có ong gác ở miệng ống, có ong về mang phấn ở chân sau là đàn đang làm việc bình thường.
3. Xem thùng. Gỗ không mục, không có đường đất của mối, nắp khít, nhấc lên thấy nặng tay.
4. Chụp ảnh. Cửa tổ, bốn mặt thùng, và một đoạn video ngắn lúc ong còn bay.
5. Chờ ong về. Khi nắng tắt dần, lượt bay thưa hẳn, mới tiến hành bịt cửa.
6. Bịt cửa bằng lưới hoặc bông gòn. Không dùng băng keo bịt kín, đàn cần không khí suốt quãng đường.
7. Chèn và buộc thùng lên xe. Thùng nằm đúng chiều như lúc đặt ở trại, không lật ngang.

Thứ tự này có lý do: xem đàn phải làm khi ong còn bay, vì đã bịt cửa thì không còn gì để nhìn. Còn bịt cửa phải chờ ong về, nếu không một phần đàn sẽ bị bỏ lại ở trại.

Ai làm gì lúc giao nhận

Trên đường về: ba điều cần giữ

Không để thùng phơi nắng

Thùng gỗ để giữa nắng trưa nóng lên rất nhanh. Bên trong có bọng mật và vùng nuôi con, quá nóng thì sáp mềm ra, bọng dễ sụp. Phủ khăn sáng màu và tránh đi vào giờ nắng gắt.

Không để xóc mạnh

Bọng mật của ong dú làm bằng hỗn hợp sáp và keo, mỏng và dễ vỡ. Kê thùng trên tấm xốp hoặc đệm mềm, đi chậm qua đoạn đường xấu. Chạy xe máy thì buộc thùng sát người, đừng để đung đưa trên baga.

Không mở cửa giữa đường

Dừng nghỉ bao lâu cũng giữ nguyên cửa tổ đã bịt. Ong thả ra giữa chừng sẽ không tìm được đường về thùng nữa.

Đọc thêm về đóng gói và các quãng đường dài trong mục Vận chuyển & thả tổ.

Về tới nơi: đặt tổ rồi mới mở cửa

Đặt thùng lên đúng chỗ đã chuẩn bị, đúng chiều cửa như dự định để luôn. Để đàn nghỉ yên một lúc cho bớt xáo động, rồi mới gỡ lưới bịt cửa. Nếu về tới trời đã tối thì để sáng hôm sau mở, lúc nắng lên. Mấy ngày đầu đàn sẽ bay vòng quanh cửa để nhận chỗ mới, đó là chuyện bình thường. Tránh mở nắp thùng xem bên trong trong tuần đầu.

Nhận tổ ở đâu cho yên tâm

Một trại quen giao tổ sẽ có sẵn quy trình như trên và không ngại để người mua đứng xem từ đầu tới cuối. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống tách từ đàn nuôi, bên cạnh mật ong dú, hộp quà mật và son dưỡng môi làm từ sáp ong dú. Ai muốn tự tay thử một buổi bịt cửa, chằng thùng trước khi mua có thể đăng ký tour học thực hành tại trại.

Câu hỏi thường gặp