Tổ ong dú giống đi một chặng đường xe, bị rung lắc, bị nóng, rồi được đặt xuống một chỗ hoàn toàn lạ. Những ngày đầu sau khi thả tổ là quãng đàn dễ chao đảo nhất. Cũng chính vào lúc này, người mua hay rơi vào hai thái cực: hoặc nhắn người bán liên tục vì lo, hoặc im lặng tới khi thấy cửa tổ vắng ong mới hỏi.
Cách làm có ích hơn là thống nhất với người bán ngay từ lúc giao một lịch báo tin ngắn gọn, gắn với các mốc của chặng vận chuyển và thả tổ. Bài này đi theo đúng trình tự đó.
Phần lớn rắc rối sau khi thả tổ bắt nguồn từ khâu chở. Trước khi nhận, nên hỏi rõ:
Ghi các câu trả lời lại. Khi có chuyện, người bán sẽ hỏi lại đúng những điều này, và mình trả lời được ngay thay vì đoán.
| Mốc | Mình làm gì | Gửi người bán |
|---|---|---|
| Ngày nhận tổ | Đặt thùng vào chỗ đã chọn, mở cửa đúng giờ đã hẹn | Một tin ngắn: đã thả lúc mấy giờ, ảnh chỗ đặt |
| Ngày thứ 2–3 | Quan sát cửa tổ vào buổi sáng và chiều mát | Chỉ nhắn nếu thấy bất thường |
| Ngày thứ 7 | Quay một đoạn ngắn cửa tổ lúc ong bay đều | Ảnh và video, mô tả thời tiết tuần qua |
| Khoảng một tháng | Đánh giá chung: ong ra vào, cửa tổ, quanh thùng | Một tin tổng kết |
Lịch này giúp người bán theo được đàn mà không bị làm phiền, còn mình có mốc rõ ràng để khỏi lo vu vơ.
Khi nhắn, nói rõ mình đã làm gì từ lúc nhận tổ: chở bao lâu, mở cửa giờ nào, đặt ở đâu. Gửi ảnh cửa tổ và ảnh chân thùng. Người bán nhìn vào đó sẽ biết vấn đề nằm ở khâu chở hay khâu chọn chỗ đặt.
Ong dú mới thả thường cần vài ngày để nhận chỗ. Đây là lúc tránh xê dịch thùng. Nếu nhận ra chỗ đặt có vấn đề, như nắng chiều rọi thẳng hoặc nước mưa tạt, hãy hỏi người bán cách xử lý tại chỗ trước, ví dụ che thêm, thay vì tự dời đi. Dời thùng khi đàn đang định hướng có thể làm ong thợ đi kiếm ăn không tìm được đường về. Các lưu ý chi tiết về khâu này có ở chuyên mục Vận chuyển & thả tổ.
Với người bán tổ giống nghiêm túc, tin báo từ khách là cách họ biết cách đóng gói, cách chở của mình có ổn không. Một khách báo tổ về bị chảy mật có thể giúp họ chỉnh lại cách chèn thùng cho những lần sau. Vì vậy đừng ngại báo cả tin xấu. Nói thẳng, có ảnh, không trách móc, thì hai bên dễ tìm ra cách xử lý, và lần sau mua thêm cũng thuận hơn.
Ngược lại, nếu đàn ổn, cũng nên báo một tiếng. Người bán biết đàn đã qua chặng khó nhất, mình cũng có một ghi nhận để sau này nhìn lại.
Khi tìm chỗ mua tổ giống, nên hỏi trước họ có hướng dẫn chở và thả không, có trả lời sau khi giao không. Trại Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh) có tổ ong dú giống, mật ong dú, sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật; khách nhận tổ được dặn cách chở, cách thả và có thể nhắn lại khi đàn có chuyện. Muốn ghi lại lịch kiểm tra và tình hình từng đàn cho gọn, có thể dùng app quản lý trại ong.
Thường sau khi mở cửa ong sẽ ra định hướng dần, vài ngày sau nhịp bay ổn định hơn. Nếu sau một tuần vẫn rất thưa, nên gửi ảnh và video cho người bán xem.
Có thể là tổ bên trong bị xóc vỡ. Đừng mở thùng ngay, chụp ảnh và hỏi người bán; giữ chân thùng sạch để kiến không kéo tới.
Tuần đầu nên hạn chế dời. Hỏi người bán cách che chắn tại chỗ trước, chỉ dời khi thật cần và theo cách họ hướng dẫn.
Theo một lịch ngắn như trên thì không. Tin nhắn có ảnh, có mô tả cụ thể giúp họ trả lời nhanh, ít mất thời gian hơn những câu hỏi chung chung.
Hỏi người bán cách đóng cửa tổ, cách kê thùng và thời gian chở hợp lý. Tránh để thùng trong chỗ kín nóng hoặc dưới nắng gắt suốt đường.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Người mua tổ ong dú giống nên làm gì ở điểm giao: kiểm cửa, khe nắp, độ nặng, chụp ảnh mốc, thoả thuận với người bán; rồi cách chở về, thả tổ và ghi s
Trình tự một buổi nhận tổ ong dú giống tại trại: chuẩn bị chỗ đặt, xem đàn lúc ong còn bay, bịt cửa khi ong đã về, chằng thùng, giữ mát trên đường và
Chuyên về tổ giống ong dú: đánh giá chất lượng tổ, phân biệt tổ khoẻ và tổ làm đẹp để bán, vận chuyển, thả tổ ở môi trường mới, giá tham chiếu theo vùng và theo mùa.