Người mua tổ giống thường dồn hết công sức vào khâu chọn: soi cửa, nhấc thử độ nặng, hỏi tuổi đàn. Đến lúc giao nhận lại làm vội, bỏ thùng lên xe rồi đi. Thực ra mười lăm phút ở điểm giao quyết định khá nhiều chuyện tuần sau: đàn có bị xóc vỡ bầu mật không, có ai biết đàn khoẻ hay yếu từ trước khi rời trại không, và khi có trục trặc thì hỏi lại ai.
Bài này đi theo trình tự một người mua tổ giống nên làm, từ lúc đứng trước thùng ở nhà người bán cho tới hết ngày thứ bảy ở chỗ mới.
Đến nhận tổ vào cuối buổi chiều, khi phần lớn ong thợ đã về. Nhận giữa trưa thì nhiều ong còn đi kiếm ăn, bịt cửa lại là bỏ rơi chúng ở chỗ cũ.
| Kiểm gì | Cách kiểm | Đạt khi |
|---|---|---|
| Cửa tổ | Đứng chếch bên, nhìn chừng một phút | Có ong gác, ong về đều, không thấy xác ong chất ở cửa |
| Nắp và khe ghép | Nhìn quanh mép nắp | Khe đã được trét nhựa kín, không rỉ mật |
| Độ nặng | Nhấc nhẹ một đầu thùng | Chắc tay, không nhẹ bẫng như thùng rỗng |
| Thông tin đàn | Hỏi người bán | Biết được loài, ngày tách hoặc ngày vào thùng |
| Ảnh làm mốc | Chụp cửa tổ và bốn mặt thùng | Có ảnh rõ để so sau này |
Nếu đã chọn tổ trước đó vài hôm, nên xem lại các tiêu chí trong chuyên mục Đánh giá tổ giống để chắc thùng mình nhận đúng là thùng đã chọn.
Không cần giấy tờ phức tạp, nhưng nên nói rõ vài điều và nhắn tin lại cho nhau để cả hai cùng nhớ:
Người bán có nghề thường sẵn lòng chỉ thêm, vì một đàn sống khoẻ ở nhà khách là lời giới thiệu tốt nhất cho họ.
Chi tiết hơn về chuyện đi đường xa, xem chuyên mục Vận chuyển & thả tổ.
Giá kê, chân chống kiến, mái che phải dựng xong trước ngày đi lấy tổ. Về tới nơi, đặt thùng lên giá đúng chỗ sẽ để lâu dài, kiểm thăng bằng, rồi gỡ miếng bịt cửa ngay. Đàn cần thoát hơi nóng sau chuyến đi và cần sáng hôm sau ra định vị lại. Để bịt qua đêm thì ong dồn ra cửa, ngột và hao.
Sáng đầu tiên sẽ thấy ong bay lượn thành vòng trước cửa. Đó là ong học vị trí mới, không phải bỏ tổ.
Mỗi ngày một dòng là đủ, cùng một giờ trong buổi sáng. Sau này quay lại hỏi người bán, có sổ này thì nói chuyện rõ ràng hơn nhiều so với cảm giác «hình như ong ít đi».
| Ngày | Ghi lại | Không làm |
|---|---|---|
| 1–2 | Ong lượn định vị nhiều hay ít, có ong gác cửa chưa | Đứng chắn lối bay, gõ thùng |
| 3–4 | Cửa có được đắp sửa không, so với ảnh lúc nhận | Mở nắp xem |
| 5–7 | Có thấy ong mang phấn ở chân sau không | Cho ăn, dời thùng |
Ghi trên giấy hay ghi trên app quản lý trại đều được; quan trọng là ghi đều tay ngay từ ngày đầu.
Khâu giao nhận dễ hay khó tuỳ khá nhiều vào người bán có chịu chỉ dẫn và nghe máy sau khi bán hay không. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống nuôi sẵn trong thùng, cùng mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật; xem các dòng hàng tại ongquy.com. Khi tới nhận tổ, cứ hỏi thẳng loài, ngày tách đàn và cách mở thùng — đó là những câu một trại nghiêm túc trả lời được ngay.
Cuối chiều đến chập tối, khi ong thợ đã về gần hết. Nhận giữa ngày dễ bỏ lại nhiều ong ở chỗ cũ.
Lưới mịn hoặc mút xốp thoáng khí. Không dán kín bằng băng keo vì đàn cần thở trong suốt chuyến đi.
Loài ong, ngày tách hoặc ngày vào thùng, cách mở nắp, và cách liên lạc nếu đàn có biểu hiện lạ trong hai tuần đầu.
Không. Đàn có dự trữ sẵn. Cho ăn sớm dễ hút kiến tới đúng lúc đàn đang yếu sau chuyến đi.
So với sổ ghi và ảnh lúc nhận, xem có ong mang phấn không, kiểm kiến và thuốc trừ sâu quanh vườn, rồi nhắn người bán kèm ảnh cửa tổ.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Những ngày sau khi chở và thả tổ ong dú giống là quãng dễ chao đảo nhất. Hỏi gì trước khi tổ lên xe, lịch báo tin cho người bán và dấu hiệu cần nhắn n
Trình tự một buổi nhận tổ ong dú giống tại trại: chuẩn bị chỗ đặt, xem đàn lúc ong còn bay, bịt cửa khi ong đã về, chằng thùng, giữ mát trên đường và
Chuyên về tổ giống ong dú: đánh giá chất lượng tổ, phân biệt tổ khoẻ và tổ làm đẹp để bán, vận chuyển, thả tổ ở môi trường mới, giá tham chiếu theo vùng và theo mùa.