Giữ môi trường quanh khu nhân giống ong dú

Tách đàn ong dú thành công hay không, phần lớn được quyết định trước cả lúc mở thùng. Đàn con mới tách chỉ có một nhóm ong thợ, ít mật dự trữ và phải tự xây lại gần như mọi thứ. Nếu quanh khu nuôi thiếu nhựa cây, thiếu hoa nền hay nắng chiếu thẳng vào thùng, đàn con sẽ chậm lại vài tháng, có khi bỏ thùng.

Với người làm giống, môi trường quanh khu nhân đàn không phải chuyện phụ. Nó là một phần của kỹ thuật tách.

Đàn mới tách cần gì từ môi trường

Một đàn ong dú ổn định có sẵn bình mật, bình phấn, lớp vỏ bọc tổ và cửa tổ đã hoàn chỉnh. Đàn con thì có ít hoặc không có những thứ đó. Trong những tuần đầu, ong thợ phải làm ba việc cùng lúc: kiếm ăn, thu nhựa cây để trám kẽ hở, và nuôi lứa nhộng mang theo. Môi trường xung quanh cung cấp đủ hay không quyết định tốc độ hồi phục.

Chọn thời điểm tách theo vườn, không theo lịch

Người mới hay tách đàn theo một ngày cố định nghe được ở đâu đó. Người làm giống lâu năm thì nhìn vườn trước. Vườn đang có nhiều cây ra hoa, ong mẹ ra vào dày, đàn mẹ có nhiều bình mật mới mới là lúc tách hợp lý. Khi vườn vừa phát quang xong, cây ăn trái đang nghỉ, thì đàn con gần như không có gì để bám.

Ở miền Nam, giai đoạn chuyển từ mùa khô sang mùa mưa thường có nhiều cây ra hoa, nhưng cũng là lúc mưa dông bất chợt. Ở miền Bắc, mùa xuân ấm có hoa nhưng hay nồm ẩm. Mỗi vùng mỗi khác, nên quan sát vườn nhà mình là chắc nhất. Kỹ thuật tách chi tiết có ở mục Nhân đàn.

Bố trí khu đặt đàn con

1. Chọn chỗ râm cả buổi chiều, có thể là dưới tán cây lớn hoặc dưới mái hiên thoáng.
2. Kê thùng trên giá cao khỏi mặt đất, chân giá có chống kiến.
3. Đặt đàn con cách đàn mẹ một khoảng, quay cửa về hướng khác để ong không nhầm thùng.
4. Không đặt sát chỗ đốt rác, bếp củi hay chuồng gia súc phun thuốc.
5. Để một dải cây bụi thấp hoặc cỏ hoa phía trước, cách cửa thùng vài bước, làm điểm định hướng và nguồn ăn gần.

Giữ khu nuôi sau khi tách

Vài tuần đầu là lúc đàn con yếu nhất. Trong thời gian này nên tránh phát cỏ bằng máy sát thùng, vì rung và tiếng ồn làm ong hoảng. Không phun thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu trong khu nuôi; nếu vườn bên cạnh có phun, nên che cửa thùng lúc họ phun và mở lại khi thuốc đã khô. Kiến là mối đe dọa lớn với đàn con, nên kiểm tra chân giá thường xuyên.

Ghi chép ngày tách, tình trạng đàn mẹ, đàn con và những gì thay đổi trong vườn giúp lần sau tách chính xác hơn. Có thể ghi bằng sổ tay hoặc dùng app quản lý trại ong để theo dõi lịch kiểm tra từng thùng.

Khi muốn bắt đầu với đàn giống tốt

Tách đàn chỉ hiệu quả khi đàn mẹ đủ mạnh. Nếu đang muốn có đàn mẹ đầu tiên, nên chọn tổ giống đã nuôi ổn định trong thùng, có nguồn gốc rõ ràng. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh nhân giống bằng tách đàn ngay tại trại, đồng thời có mật ong dú, sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật. Tìm hiểu thêm tại ongquy.com.

Câu hỏi thường gặp