Người làm tổ giống sống bằng lịch. Và cái lịch đó bị chi phối bởi một con số duy nhất: bao lâu thì một quả trứng thành con ong đi làm được.
- Từ trứng tới ong trưởng thành mất khoảng 40–50 ngày tuỳ loài
- Chậm hơn ong mật rất nhiều, nên mọi thứ phải tính bằng tháng
- Tách đàn xong phải đợi ít nhất một chu kỳ mới đánh giá được
- Giao tổ quá sớm sau tách là nguyên nhân đổi trả phổ biến nhất
Các mốc cơ bản
| Giai đoạn | Thời gian tham khảo | Việc của người nuôi |
|---|---|---|
| Trứng | Vài ngày | Không đụng vào tổ |
| Ấu trùng trong bầu kín | Vài tuần | Giữ tổ yên và đủ ẩm |
| Ong non mới nở | Bắt đầu làm việc trong tổ | Có thể mở kiểm nhẹ |
| Đủ tuổi ra đồng | Khoảng 40–50 ngày từ trứng | Đàn mới thật sự có thêm lực |
Vì sao chậm lại là điểm cần nhớ
Ong mật cho lứa mới trong khoảng ba tuần. Ong dú cần gấp đôi.
Nghĩa là mọi sai lầm đều đắt hơn: tách quá tay, thu quá tay, để đàn dính thuốc — hậu quả kéo dài hàng tháng chứ không phải hàng tuần.
Và cũng nghĩa là kế hoạch giao giống phải đặt trước ít nhất một chu kỳ.
Lịch làm giống thực tế
Tách đàn xong, đánh dấu ngày. Không thu mật, không tách tiếp, không giao cho khách trong ít nhất một chu kỳ đầy đủ.
Hết chu kỳ đó mới mở kiểm: nếu quân đã phủ lại và có ong non nở đều thì tổ sẵn sàng. Nếu chưa, đợi tiếp một chu kỳ nữa còn hơn giao rồi bị trả về.
Nhiệt độ ảnh hưởng thế nào
Trong khoảng mát, ấu trùng phát triển chậm hơn; trong khoảng ấm ổn định thì đúng nhịp. Chênh lệch nhiệt lớn giữa ngày và đêm làm nhịp này thất thường.
Vì vậy tổ giống nên đặt chỗ râm, tránh nắng chiều gắt và tránh chỗ hầm gió.
Những chỗ hay vấp
- Giao tổ ngay sau khi tách vì khách giục
- Đánh giá kết quả tách sau vài ngày
- Tách liên tục theo đơn hàng thay vì theo sức đàn
- Đặt tổ giống chỗ nắng gắt buổi chiều
Câu hỏi thường gặp
Từ trứng tới ong đi làm mất bao lâu?
Khoảng 40–50 ngày tuỳ loài và nhiệt độ, chậm hơn ong mật đáng kể.
Sau khi tách bao lâu thì giao tổ được?
Ít nhất một chu kỳ đầy đủ, và phải thấy quân phủ lại cùng ong non nở đều.
Vì sao ong dú phát triển chậm hơn ong mật?
Đặc tính loài. Đàn nhỏ, nhịp sinh sản chậm, bù lại tuổi thọ tổ rất dài.
Nhiệt độ có ảnh hưởng tới thời gian này không?
Có. Mát thì chậm hơn, chênh lệch ngày đêm lớn làm nhịp thất thường.
Đặt tổ giống ở đâu là hợp?
Chỗ râm, tránh nắng chiều gắt, thoáng nhưng không hầm gió.