Ai làm gì trong một đàn ong dú

Người bán tổ giống nhìn một tổ trong vài phút là đoán được nó mạnh hay yếu. Cái họ đọc không phải kích thước, mà là ai đang làm gì trong đó.

Chúa và nhịp đẻ

Chúa ong dú to hơn ong thợ rõ rệt, bụng dài, di chuyển chậm. Nhưng với người xem tổ giống, việc tìm cho ra con chúa ít quan trọng bằng việc thấy dấu vết công việc của nó.

Dấu vết đó là các bầu con: đều, kín, xếp thành cụm. Bầu con lỗ chỗ hoặc thưa nghĩa là nhịp đẻ đang trục trặc, dù chúa vẫn còn đó.

Ong thợ làm gì theo tuổi

Trật tự này giải thích một điều hữu ích: nếu cửa tổ vắng ong ra vào giữa buổi sáng đẹp trời, vấn đề thường không nằm ở lớp ong đi kiếm ăn mà ở chỗ đàn không đủ ong để phân công tới lớp đó.

Ong đực và ý nghĩa của nó

Ong đực chỉ có một việc: giao phối với chúa tơ. Chúng không kiếm ăn, không canh cửa.

Đàn khoẻ nuôi ong đực theo đợt, thường trùng mùa đàn chuẩn bị chia hoặc thay chúa. Thấy ong đực rải rác quanh năm với số lượng lớn là dấu hiệu đàn đang có vấn đề về chúa.

Dùng để đánh giá một tổ giống

Mở nắp, nhìn ba thứ theo thứ tự: bầu con có đều không, quân có phủ kín không, có ong non mới nở không.

Ba dấu hiệu đó cho biết cỗ máy phân công trong tổ còn chạy hay không — chính xác hơn nhiều so với hỏi tổ mấy tuổi hay tổ to cỡ nào.

Những chỗ hay vấp

• Cố tìm cho ra con chúa thay vì nhìn bầu con
• Đánh giá đàn qua kích thước tổ
• Thấy nhiều ong đực mà tưởng đàn đang sung
• Kết luận sau một lần nhìn, không xem lại sau vài tuần

Câu hỏi thường gặp

Có cần nhìn thấy chúa mới yên tâm không?

Không. Bầu con đều và có ong non nở là bằng chứng chúa đang làm việc tốt.

Ong đực nhiều là tốt hay xấu?

Theo đợt là bình thường. Nhiều quanh năm là dấu hiệu đàn có vấn đề về chúa.

Vì sao cửa tổ vắng dù trời đẹp?

Thường vì đàn thiếu quân nên không đủ ong tới lớp tuổi đi kiếm ăn.

Ong thợ sống được bao lâu?

Tuỳ loài và mùa, thường vài tuần tới vài tháng.

Đánh giá một tổ giống nhanh nhất bằng cách nào?

Nhìn bầu con, độ phủ của quân và sự có mặt của ong non.